ابو القاسم سلطانى
26
دايرة المعارف طب سنتى ( گياهان دارويى ) ( فارسى )
( 6 * ) - بيضه دردسرى است شديد مزمن دائمى كه تمام سر را فرا مىگيرد كه در هيچوقت تسكين نمىيابد و از روشنى آفتاب و چراغ خوشش نمىآيد و به دشوارى زايل مىگردد ماخوذ است از بيضه سلاح ( كلاه خود ) كه وقت جنگ بر سر مىگذارند و شيخ الرئيس گفته آن صداع است ثابت مزمن كه به هيجان مىآيد صعوبت آن هر ساعت ، به اندك سببى و صاحب آن خوش ندارد صدا ، روشنى و مخالطه با مردم را و دوست مىدارد تنهائى ، تاريكى و بر پشت خوابيدن را و درمىيابد هر ساعت كه گويا سر او را به مطرقه مىكوبند و مىكشند آن را و شق مىكنند ( فرهنگ قرابادين كبير ) . ( 7 * ) - تت الحاوى ج 21 ص 287 ( 8 * ) - تلخيص از الابنيه ص 255 ( 9 * ) - تت قانون عب ص 425 ( 10 * ) - تت جامع مفردات ج 4 ص 7 ( 11 * ) - اصل : ورم بن گوش ( 12 * ) - اصل : ورمهاى بلغمى گردن ( 13 * ) - تلخيص از اختيارات ص 338 ( 14 * ) - خوذه Galea ، سردرد عام ( 15 * ) - نزول آب در خصيه ، ادره الماء ، قيله ، قيله الماء Hydrocele تورم ناشى از جمع شدن مايع سروزى در پوشش واژينال بيضه ، رازى در جزء 10 كتاب الحاوى ص 220 مىنويسد : الادره ، فهو اجتماع رطوبت فى جلد الخصى ( 16 * ) - اضافات از تحفه ص 201 ، مخزن 435 ( 17 * ) - اضافاتى از كتاب خطى فروغ ناصرى علاوه بر مطالب فوق ( 18 * ) - پزشكىنامه جلد 1 ص 344 Code - 2174 اكيناشيا Echinacea angustifolia DC . گياهى است علفى ، پايا به ارتفاع 60 سانتيمتر از خانواده Compositae ، ساقه و برگ پوشيده از كرك زبر ، به رنگ سبز تيره . گل كه در اواخر تابستان بر روى ساقه گياه ظاهر مىشود زيبا و به شكل گل مارگريت Bellis perennis ، مركز آن مخروطى شكل و به رنگ ارغوانى روشن مىباشد . گياه بومى مركز و جنوب غربى امريكا و از Saskatchewans تاتكزاس و به ويژه در ميسورى ، نيراسكا و كانزاس رويش دارد و از سال 1779 ميلادى به اروپا وارد شده است و به واسطه اهميتى كه در امر درمان دارد با وجود فراوانى نوع وحشى آن در امريكا نيز پرورش داده مىشود و اخيرا در ايران نيز نسبت به پرورش آن اقدام شده است . از 9 نوع جنس Echinaceae شناخته شده سه نوع آنكه امروزه از مهمترين گياهان داروئى مىباشند و عبارتند از گياه مورد بحث E . purpurea L . Moench با گلهاى ارغوانى قرمز و ارتفاع 90 سانتيمتر و